สถานการณ์โลกในช่วงเดือนมกราคม 2569 กำลังเกิดการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ครั้งสำคัญ เมื่อบรรดาผู้นำโลกโดยเฉพาะจากชาติตะวันตก ต่างพากันเดินทางไปเยือนกรุงปักกิ่งเพื่อกระชับความสัมพันธ์กับจีน ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่าเป็นกลยุทธ์ “Hedging” หรือการ “กระจายความเสี่ยง” จากความไม่แน่นอนของนโยบายสหรัฐฯ ภายใต้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ครับ
1. ใครบ้างที่เดินทางไปปักกิ่ง? (มกราคม 2569)
ในเดือนนี้เพียงเดือนเดียว มีผู้นำระดับประเทศอย่างน้อย 5 ชาติเดินทางไปพบประธานาธิบดีสี จิ้นผิง:
-
สหราชอาณาจักร: นายกฯ เคียร์ สตาร์เมอร์ เยือนจีนครั้งแรกในรอบ 8 ปี (28-31 ม.ค.) พร้อมคณะนักธุรกิจกว่า 60 คน
-
แคนาดา: นายกฯ มาร์ค คาร์นีย์ เยือนจีน (13-17 ม.ค.) เพื่อรื้อฟื้นความสัมพันธ์และลดการพึ่งพาสหรัฐฯ
-
ไอร์แลนด์: นายกรัฐมนตรีเยือนจีน (5 ม.ค.) เป็นครั้งแรกในรอบ 14 ปี
-
ฟินแลนด์: นายกฯ เพตเตอรี ออร์โป นำคณะนักธุรกิจเยือนปักกิ่ง (25 ม.ค.)
-
เกาหลีใต้: ผู้นำเกาหลีใต้ก็เป็นหนึ่งในกลุ่มที่เดินทางมาเยือนในเดือนนี้เช่นกัน
-
นอกจากนี้ยังมีรายงานว่า นายกฯ ฟรีดริช แมร์ซ ของเยอรมนี กำลังวางแผนเยือนจีนในเร็วๆ นี้ด้วย
2. ทำไมต้อง “Hedging” (กระจายความเสี่ยง)?
สาเหตุหลักที่ทำให้พันธมิตรดั้งเดิมของสหรัฐฯ หันหาจีนอย่างรวดเร็วเกิดจาก:
-
นโยบาย Trump 2.0: การขู่เก็บภาษีนำเข้า 100% (Tariffs) และการถอนตัวจากความตกลงพหุภาคี ทำให้ประเทศต่างๆ รู้สึกว่าสหรัฐฯ ไม่ใช่พันธมิตรที่คาดเดาได้อีกต่อไป
-
ความต้องการการลงทุน: อังกฤษและแคนาดากำลังเผชิญกับภาวะเศรษฐกิจซบเซา จึงต้องการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนและเปิดตลาดส่งออกในจีน (เช่น วิสกี้ของอังกฤษ และสินค้าเกษตรของแคนาดา)
-
การสร้างสมดุลทางอำนาจ: บรรดา “Middle Powers” (มหาอำนาจระดับกลาง) พยายามสร้างเครือข่ายความสัมพันธ์ที่เป็นอิสระมากขึ้น เพื่อไม่ต้องเลือกข้างอย่างสุดโต่งระหว่างวอชิงตันและปักกิ่ง
3. ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมจากการเยือน
| ประเทศ | ข้อตกลงสำคัญ / ผลลัพธ์ |
| สหราชอาณาจักร | จีนลดภาษีนำเข้า วิสกี้ เหลือ 5%, ยกเว้นวีซ่าท่องเที่ยว 30 วัน, AstraZeneca ลงทุนในจีน 1.5 หมื่นล้านดอลลาร์ |
| แคนาดา | จีนลดภาษีนำเข้าเมล็ดคาโนลา, แคนาดาลดภาษีรถยนต์ไฟฟ้า (EV) จีนเหลือ 6.1% (จากเดิม 100%) |
| ฟินแลนด์ | ข้อตกลงความร่วมมือด้านเทคโนโลยีสะอาด (Clean Tech) และการค้าทวิภาคี |
4. ปฏิกิริยาจากสหรัฐฯ
ประธานาธิบดีทรัมป์แสดงความไม่พอใจอย่างชัดเจน โดยระบุว่าการที่อังกฤษและแคนาดาทำธุรกิจกับจีนเป็นเรื่อง “อันตรายมาก” (Very Dangerous) และขู่ว่าจะเก็บภาษีแคนาดา 100% หากมีการทำข้อตกลงการค้าเสรีกับจีน อย่างไรก็ตาม นายกฯ คาร์นีย์ได้ปฏิเสธว่าไม่มีแผนทำ FTA กับจีนในขณะนี้ แต่จะเน้นการแก้ไขปัญหาทางการค้าเฉพาะจุดเท่านั้น
มุมมองวิเคราะห์: ปรากฏการณ์ “Beijing Express” ในปี 2026 สะท้อนว่าโลกกำลังเข้าสู่ยุค Truly Multipolar World ที่ชาติพันธมิตรตะวันตกเริ่ม “ขยับออกห่าง” จากวงโคจรของสหรัฐฯ เพื่อรักษาผลประโยชน์ของตนเองท่ามกลางสงครามการค้าที่รุนแรงขึ้นครับ
